Nyagatare: Urugendo bakora rwatumye bazinukwa gufata imiti igabanya ubukana bwa Virus itera SIDA

Abaturage bo mu karere ka Nyagatare umurenge wa Rukomo babana n’ubwandu bw’agakoko gatera SIDA , baravuga ko bahisemo kureka gufata imiti igabanya ubukana bw’agakoko gatera SIDA kubera aho bayifatira ari kure bityo bagasaba leta ko yabafasha kujya bayifatira hafi.

Bamwe mu baturage bo muri uyu murenge wa Rukomo, bavuga ko bafite ikibazo cyo kuba aho bajya gufatira iyi miti ku kigo nderabuzima ari kure, bityo bigatuma hari abahitamo kubireka kandi ngo bifite ingaruka ku miryango yabo, cyane cyane kubonsa ndetse n’abatwite.

Umwe muri abo utashatse ko amazina ye atangazwa yagize ati:” Nkubu nka njye rwose narabihagaritse kuko ndeba urugendo mba ndi bugende rurerure hafi amasaha ane, nkabona ntabivamo. Imana niyo yonyine izi amaherezo yanjye kuko nta kundi nabigenza cyane ko nta n’imbaraga mba nifitiye hakaniyongeraho ubukene bwo kubura itike yangeze aho njya kuyifatira.”

Ibyo aba baturage bavuga, kurundi ruhande babihurizaho n’umuyobozi ushinzwe ubuzima mu karere ka Nyagatare Rutikanga Alex uvuga ko iki ari ikibazo gihangayikishije ubuyobozi bw’akarere.

Yagize ati:“Hari ababyeyi bakora urugendo rwa kilometero 40 kugera ku kigo nderabuzima. Urumva baza rimwe ntibongera kubera urugendo kandi uko inda ikura ari nako intege ziba nkeya. Ni ikibazo gikomeye ariko na none natwe duhora tubashishikariza kuza gufata iyo miti kugira ngo barengere ubuzima bwabo”

Uyu muyobozi akomeza avuga ko ibi bishobora gutuma rimwe na rimwe umubyeyi yanduza umwana atwite kandi bitakabaye ngombwa. Akifuza ko abadepite bakorera ubuvuzigi ababyeyi bafata imiti igabanya ubukanya batuye kure y’ibigo by’ubuvuzi bakayegerezwa.

Mu gihe iyi miti ifatirwa ku bigo nderabuzima cyangwa se ibitaro bikuru abagize komisiyo ishinzwe imibereho myiza y’abaturage mu nteko ishingamategeko umutwe w’abadepite nabo baherutse gutangaza ko iki kibazo giteye inkeke mu gihe hifuzwa ko nta mwana wongera kwanduzwa n’umubyeyi mu gihe amutwite.

Bavuga ko bagiye gukora ubuvugizi no kuganira n’inzego bireba imiti igabanya ubukana ikaba yahabwa abajyana b’ubuzima ku midugudu mu rwego rwo korohereza abayikenera.

Mu kurinda umwana virusi itera SIDA Minisiteri y’ubuzima yashyizeho ingamba zirimo gutangiza imiti umubyeyi usanganywe ubwandu mu gihe aje kwipimisha inda. Ikindi ni uko akomeza gukurikiranwa kugeza abyaye, kandi akabyazwa mu buryo bwihariye kugira ngo umwana atandura avuka.

Mu bukangurambaga OMS yise ‘Treat All’ cyangwa ‘bavurwe bose’ isaba ko hakurwaho imipaka yose ikumira bamwe kuri iyi miti, irimo ishingiye ku myaka n’ibyiciro by’abantu, nijyanye n’uko abakora imibonano mpuzabitsina n’abo bahuje ibitsina bakunze guhezwa kuri ubu buvuzi.

Ubu bukangurambaga bwaje nyuma y’aho inzobere mu buvuzi ziherutse gushyira ahagaragara ubushakashatsi buvuga ko gufata neza imiti igabanya ubukana bwa virusi itera SIDA hakiri kare, bituma umurwayi amara igihe kirekire ku Isi kandi bikagabanya ibyago byo kuba yakwanduza abandi. OMS kandi isaba inzego z’ubuzima gutanga iyi miti neza kandi ku gihe, kwegereza serivisi zo kwipimisha virusi itera SIDA abaturage n’uburyo bwo kuyikingira.

Muneza Ferdinand
Makuruki.rw

Yisangize Inshuti.

Ibitekerezo

Tanga Igitekerezo